Bahadır Çapar
oltacirehber.comoltacigunlugu.comucurmabalikciligi.comoltaciforum.netoltaciyiz.biz web platformu
ana sayfabalık anatomisioltaciatlas.com hakkındakitap & medya istek formu
Bu sayfaya erişiminiz            :
Yazan: Bahadır ÇAPAR
Bahadır ÇAPAR'dan Deniz Balıkları Atlası
LAMBUKA (Yaldızlı Uskumru Azmanı)
En: Common Dolphinfish    Du: Goldmakrele    Fr: Coryphène Commune

Coryphaena hippurus Linnaeus, 1758

Takım: Perciformes    Aile: Coryphaenidae    Cins: Coryphaena
Bahadır ÇAPAR 



Coryphaena hippurus
Okyanus aşırı batı ülkelerinde sportif açıdan çok beğenilen balıklardan birisidir lambuka. Uzun yollu sürütme seferlerinin ve çoğu gün aşırı oltacılık turlarının yegâne hedefi kılıç ve lambukadır. Okyanus kökenli gezici avcılardan olan bu balık, özellikle genç bireylerden oluşan kalabalık gruplar halinde kıyıya yakın alanları, ırmak ağızlarını ve yarbaşlarını turlamayı pek sever. Bazı durumlarda acı su karakterindeki nehir mansaplarının ve haliçlerin cazibesine dayanamayıp -kara içlerine kadar sokulan su yollarında- kefal ve yarımgaga kovaladığı da olur. Balığın bu tutumu ve kara içlerine dahi sokulmasına sebep olan cesareti -her ne kadar bir açık deniz türü olsa da- güney bölgelerimizde kanal avcısı gibi adlarla anılmasına neden olmuştur. Birçok Akdeniz ülkesinde lambugaya benzeş isimlerle anılan lambukalar Türkçe literatürde yaldızlı uskumru azmanı adıyla da yer alır. Dorado ve mahimahi (Hawai dilinde) ise bu tür için yaygın olarak kullanılan diğer enternasyonal adlardır. Geçen seneler içerisinde Mersin yöresindeki bazı çay ve ırmakların denize döküldüğü meralarda tatlı sulara giriş sahnelerine tanıklık etmiş, yüzeyden gelen sahte balıklarla (voblerlerle) kıyıdan bir çok kere 60 cm üzeri boyda lambuka yakalamıştım. Derinliği 7-10 metre ve üzerinde olan bölgelerde yüzer durumdaki her türlü objenin gölgesi öncelikle genç lambuka bireylerinin oluşturduğu sabırsız ve afacan sürülerin dinlenmeyi sevdiği duraklardır. Bu tespiti sağlamak adına Yumurtalık Körfezi'nde yer alan sabit dubaların çevresindeki lambuka bereketini örnek verebilirim.


Lambukalarda görülen seksüel dimorfizm
© www.oltaciatlas.com
oltacı ATLAS
İçerik Dizini


takım:Cypriniformes
aile:
Cyprinidae
     Bıyıklı Balık (Bekir)
     Cero (Mangar)
     Çapak (Çıplak)
     Havuz Balığı
     Kadife Sazanı
     Kızılgöz
     Kızılkanat
     Koca Ağız (Akbalık)
     Sazan (Adi Pullu)
     Siraz (Sarıbalık)
     Sis Balığı
     Tahta Balığı
     Tatlı Su Kefali (Kasna)
takım:Perciformes
aile:Percidae

     Sudak
     Tatlı Su Levreği
takım:Esociformes
aile:Esocidae

     Turna
takım:Siluriformes
aile:Clariidae

     Karabalık (Sekizbıyık)
aile:Siluridae
     Yayın (Kelebicin)
takım:Anguilliformes
aile:Anguillidae

     Yılanbalığı
takım:Salmoniformes
aile:Salmonidae

     Alabalıklar
     Anadolu Alası
     Dağ Alası
     Deniz Alası
     Gökkuşağı Alası
     Göl Alası

Egzotik türler
takım:Perciformes
aile:Cichlidae

     Tilapyalar (İsrail Çipurası)
aile:Centrarchidae
     Güneş Balığı

takım:Perciformes
aile:Moronidae

     Levrek
     Benekli Levrek
aile:Sphyraenidae
     Baraküda (Iskarmoz)
aile:Sparidae
     Çipura
     Fangri
     Karagöz
     Mercan (Kırma Mercan)
     Mırmır
     Sinarit (Sinagrit)
aile:Carangidae
     Akya (Kuzu Balığı)
     Sarıkuyruk (Avcı)
aile:Pomatomidae
     Lüfer
aile:Scombridae
     Ceylan (Pal.Kolyozu)
     Kolyoz
     Orkinoz (Uz.Orkinoz)
     Palamut
     Ton Balığı
     Uskumru  
aile:Coryphaenidae
     Lambuka (Y.Us.Azmanı)
aile:Xiphiidae
     Kılıç
aile:Sciaenidae
     İşkine (Eşkine)
aile:Serranidae
     Lagos (Lahoz)
     Orfoz
     Taş Hanisi (İzbir)
takım:Beloniformes
aile:Belonidae

     Deniz Turnası
takım:Pleuronectiformes
aile:Scophthalmidae

     Çivili Kalkan
     Kalkan
takım:Mugiliformes
aile:Mugiliidae

     Kefaller


Yemlik Tatlısu Balıkları
     Çöpçü Balığı
     Gümüş Balığı (T.Kolyozu)
     Horozbina
     Taş ısıran Balığı
     Tatlı Su (Dere) Kayası
Yemlik Deniz Balıkları
     Gümüş Balığı (Aterina)
     Kaya Balıkları
     Kefaller
     Çomak Balığı (Yarımgaga)
     Zargana

Lambukalarda yaşın ilerlemesi özellikle erkek bireylerde bazı morfolojik değişimlere neden olur. Yaşlanan erkeklerin alın ve ense kskımları zaman içerisinde kalınlaşıp yuvarlaklaşarak hörgüç görünümlü bir yapı kazanır. Dişi bireylerde ve genç erkeklerde görülmeyen bu değişim erginleşmiş lambukaların cinsiyet ayırımında kullanılan görsel karakterlerden biri olarak hayli değer taşır. Lambukalar, ense bitiminde başlayarak kuyruk kaidesine kadar uzanan derin bir sırt yüzgecine sahiptirler. Hızlı
yüzüşte vücutlarına doğru yatırarak ince bir kanal içerisinde gizledikleri sırt yüzgeçleri, beslendikleri veya oltaya binerek bol sıçarıyışlı mücadele verdikleri zamanlarda, özellikle de gibi heyecanlı yahut gergin oldukları anlarda kalkıktır. Vücut geneline hâkim olan sarımtırak erguvani yeşil renk üzerinde metalik yansımalı mavi, yeşil benekler yer alır. Uzun adındaki "yaldızlı"lık ifadesi belli ki bu özelliğinden ileri gelmektedir. Aynı sebepten lambukalar, İskenderun civarında 'bukalemun balığı' olarak da anılırlar. Karın bölgesine yaklaştıkça gövde rengi açık tonlu sarımsı yeşile döner. Yakalandıktan sonra kısa sürede sahip olduğu onca güzel renkten eser kalmayan balık gri tonlamalı dumanlı bir hale döner. Eti sofralık açıdan pek makbul sayılmayan bu balık aynı zamanda oldukça kanlıdır. Lambukalar oldukça hızla büyüyerek- 6-7 aylık kısa bir süre zafında yarım metrenin üzerinde- boylanabilirler ve 4-5 yıl kadar süren kısa ömürlerinin ilk yılında üreme olgunluğuna erişirler.
Lambukalar, sübye ve kalamar gibi kafadanbacaklı canlılardan tirsi, sardalye gibi küçük yemlik balıklara kadar birçok canlıyı avlayarak geçinirler. Mendirek boylarında ve liman içlerinde -ister kıyıdan ister tekneden kullanılsın- hemen her türlü sürütme donamına, sarkıtmaya ve orta su bırakmasına itibar ederler. Ceylan, akya ve palamut için atılan donamların aynı zamanda becerikli lambuka takımları olarak kullanılması mümkündür. Lambukaya isabet edilen bir merada yakalanan ilk balığı sudan çıkarmaksızın yedeğe alarak aynı takımla seri şekilde etkinliğe devam edilmesi balığın o mıntıkada devamlılığı adına faydası bilinen bir uygulamadır. Zira birçok bireyin bir arada gezindiği sürüye isabet ettiğinizi düşünerek az evvel yakalayıp haricen yedeğe aldığınız balığın sudaki varlığı ve mütemadiyen sergilediği kurtulma çabası, sürüsünün diğer bireylerini de yakınında tutarak her harekete ilgili kılmaya yetecektir. Oltadaki tükenmez gibi görünen hareketliliği ve kılıçlar gibi yer yer uzun ve sarsıcı sıçrayışlarla yüzeyde size görüntü vermesi, lezzetsiz etine karşılık bu balığın niçin sevildiğini anlamanıza yetecektir.

Yazarın lambuka için önerdiği olta donamları
Yemli yüzey ve orta su sürütmesi
Tek iğneli sarkıtma
Şamandıralı bırakma

Yazarın lambuka için önerdiği olta yemleri
Canlı Yemler Her türden sürü balığı, sübye, kalamar, karides
Ölü Yemler Tüm veya parça karides, bütün olarak veya parça şeklinde sübyeyle kalamar, akyem
Yapay Yemler Sübye ve kalamar görünümlü 8-11cm aralığında sahte yemler (voblerler), dalan ve kısmen dalan 8-11cm aralığındaki sahte balıklar (voblerler)



Creative Commons License

     oltacıATLAS içeriğinde yer alan balık türlerine dair tanımlamalar ve yayına sunulan illüstrasyonlar (çizimler) Bahadır ÇAPAR tarafından hazırlanmış özgün bileşenlerdir. Atlas sayfalarında kullanılan tüm illüstrasyonlar ve diğer imajlar orijinal olup yazılı ve görsel nitelikteki her türlü medyanın izin alınmaksızın ve kaynak gösterilmeksizin kopyalanması, çoğaltılması başka yayınlarda kullanılması / yayınlanması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine bağlıdır.
      Bahadır Çapar'dan oltacı ATLAS "olta balıkları elektronik atlası", Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Lisansı ile oltacıatlas.com üzerinde lisanslanmış bir elektronik yayındır. Söz konusu lisans aynı zamanda www.oltaciyiz.biz olta balıkçılığı elektronik platformu alanında da bağlayıcıdır.

oltacıFORUM'a üye ol
Tırıvırıya Hayır!Tırıvırıya Hayır!oltaciyiz.bizvoltaciyiz.bizoltaciatlas.comoltacirehber.comoltacigunlugu.comoltaciforum.netucurmabalikciligi.com
 yayınımız şu ana kadar oltacıTRAFFIC kez ziyaret edildi